x

RETINOID :Thần dược cho mụn trứng cá hay kẻ ác mà các bà bầu nên tránh xa?

Retinoids được sử dụng rộng rãi để điều trị mụn trứng cá và được biết đến là gây quái thai. Khi kê đơn retinoid ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản, việc phòng ngừa mang thai cần được thực hiện.

Full màn hình

RETINOID :Thần dược cho mụn trứng cá hay kẻ ác mà các bà bầu nên tránh xa?

Giới thiệu

Retinoids được sử dụng rộng rãi để điều trị mụn trứng cá và được biết đến là gây quái thai. Khi kê đơn retinoid ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản, việc phòng ngừa mang thai cần được thực hiện. Mục đích này để tránh mang thai trong khi điều trị và ít nhất một tháng sau chấm dứt điều trị. Mặc dù vậy, mang thai vẫn có thể xảy ra và bệnh nhân thường cảm thấy khó khăn để quyết định nên tiếp tục mang thai hay cân nhắc dừng điều trị với retinoid. Bài viết này nhằm mục đích  cập nhật cho độc giả về retinoids, bao gồm việcsử dụng và tác dụng gây quái thai của chúng.

RETINOID

Retinoids bao gồm một nhóm các hợp chất có liên quan hóa học với vitamin A. Isotretinoin là một retinoid (13- cis -acid cialinoic) được phát hiện vào những năm 1970 và đưa vào sử dụng lâm sàng vào đầu những năm 1980. Nó làm giảm tiết bã nhờn và do đó được sử dụng trong điều trị toàn thân của mụn trứng cá dạng nốt và u nang, mụn trứng cá nặng, mụn để lại sẹo - cái mà không đáp ứng với các kháng khuẩn toàn thân, hoặc mụn trứng cá liên quan đến vấn đề tâm lý.

Isotretinoin được hấp thu nhanh sau khi uống, có liên kết chặt chẽ với protein huyết tương và chuyển hóa thành 4-oxo-isotretinoin. Thời gian bán thải của isotretinoin trong huyết tương là 6–36 giờ và lên đến 50 giờ cho chất chuyển hóa tồn tại lâu nhất của nó.  Thời gian bán thải được yêu cầu để đạt được mức độ an toàn của thuốc và các sản phẩm biến đổi sinh học;  do đó, dự kiến ​​rằng điều này sẽ đạt được trong vòng 2 tuần sau liều cuối cùng.  Tuy nhiên, Nulman et al.  tiến hành một nghiên cứu ở 16 người trẻ (11 phụ nữ và năm người đàn ông) và tìm thấy ở một bệnh nhân nữ thời gian bán thải của isoretinoid là 167,4 giờ. Điều này có nghĩa là cần có khoảng thời gian 35 ngày cho đến khi đạt được mức an toàn.

Liều isotretinoin mà bệnh nhân nhận được phụ thuộc vào trọng lượng và mức độ nghiêm trọng của tình trạng mụn. Liều được khuyến cáo là 0,5-1,0 mg / kg / ngày, liều dùng 1 lần hoặc chia thành 2 lần. Tổng liều điều trị ở liều chuẩn thông thường với phạm vi điều trị từ 4 đến 6 tháng là 120– 150 mg / kg. Isotretinoin cực kỳ thành công trong điều trị mụn trứng cá. Layton et al. đã nghiên cứu  trên 88 bệnh nhân và thấy rằng 85% đã cải thiện lâm sàng sau 4 tháng điều trị.

Isotretinoin được sử dụng rộng rãi để điều trị mụn trứng cá ở thanh thiếu niên và ở phụ nữ trẻ. Năm 1988, ước tính mỗi năm có tới 60 000 bệnh nhân nữ độ tuổi sinh đẻ ở Mỹ  được điều trị bằng isotretinoin. Dữ liệu từ đại học ở Leeds chứng minh rằng isotretinoin đã được sử dụng cho 145 phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ trong khoảng thời gian từ tháng 5 đến  tháng 10 / 2011. Leeds có dân số khoảng 160 438 nữ tuổi sinh đẻ (15-44 tuổi). Do đó, trong một năm  dự kiến ​​cứ 500 phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ sẽ có 1 người được tiếp xúc với isotretinoin. Trong số những phụ nữ này, dường như có tỷ lệ mang thai tương đối thấp. Năm 2004, một cuộc kiểm toán tiềm năng của Hiệp hội da liễu Anh báo cáo 16 trường hợp mang thai trong khoảng thời gian 6 tháng; nó bao gồm kết quả từ 75% bác sĩ da liễu của Anh. Ngoài ra, một nghiên cứu hồi cứu của Canada  trong số 8609 phụ nữ được điều trị bằng isotretinoin nhận thấy 90 người mang thai (1%)

ĐỘC TÍNH GÂY QUÁI THAI

Nhiều tác dụng phụ có liên quan với việc sử dụng  isotretinoin (bảng 1).  Tuy nhiên, mối quan tâm chính liên quan đến việc gây quái thai của nó khi được sử dụng trong thai kỳ. Tiếp xúc với một loại thuốc gây quái thai trong giai đoạn tiền phôi (từ ngày thụ thai đến ngày thứ 17), kết quả là sự tồn tại của phôi nguyên vẹn hoặc dẫn đến chết phôi. Trong giai đoạn phôi thai (ngày 18–55), sự biệt hóa tế bào và các cơ quan chính được phát triển. Nếu các tế bào biệt hóa bị hư hại bởi các chất gây quái thai, chúng thường không được thay thế và điều này có thể dẫn đến dị tật vĩnh viễn . Thời kỳ của bào thai (ngày 56 cho đến khi sinh), vỏ não và tiểu cầu thận tiếp tục phát triển và kết quả chúng vẫn dễ bị tổn thương trong giai đoạn này. Người ta cho rằng isotretinoin có tác dụng gây quái thai bởi gây ra hypervitaminosis A ( tình trạng thừa vitamin A). Retinoids có liên quan đến đường truyền tín hiệu HOX để tạo nhánh vòm họng trong tuần thứ tư của thời kì phát triển phôi. Do đó, vòm họng hầu hết bị ảnh hưởng bởi phơi nhiễm isotretinoin trong khi mang thai. Dị tật thường xuyên nhất là sọ-mặt, hệ thần kinh trung ương, tim mạch và tuyến giáp ( bảng 2)

 

 

 

 

 

 Bảng 1: Tác dụng phụ của isotretinoin

Rối loạn tâm trạng

Khô da và màng nhầy

Da có ban đỏ, eczema, rụng tóc, nhạy cảm ánh sáng, mỏng da

Đau cơ và đau khớp

Photophobia, tầm nhìn ban đêm bị suy yếu và viêm giác mạc

Buồn nôn, viêm đại tràng và viêm tụy

Bất thường về chức năng gan bao gồm viêm gan

Tăng nồng độ triglycerid và cholesterol

Vi khuẩn phát triển quá mức, ví dụ: Staphylococcus aureus

Viêm mạch máu

Mụn trứng cá

 

Bảng 2: Các dị tật liên quan đến sử dụng isotretinoin

Khuyết tật sọ mặt

Khuyết tật tai

Khiếm khuyết mắt

Hở hàm ếch

Micrognathia (hàm nhỏ)

Khoảng cách mắt rộng

Khuyết tật hệ thần kinh trung ương:

Teo não

Liệt dây thần kinh mặt

Não úng thủy

Khuyết tật vỏ não và não

Khuyết tật tim mạch:

Tứ chứng Fallot

Khiếm khuyết vách ngăn

Hẹp eo động mạch chủ

Tuyến giáp bất thường:

Giảm sản

Bất sản

 

 

 

Có tới 60% trẻ sinh ra không có dị tật thô nhưng có thể có các vấn đề khác như chậm phát triển tâm thần (lên đến 30%), khuyết tật học tập và các rối loạn chức năng hành vi khác.

Nguy cơ của dị tật thai nhi ở trẻ sơ sinh tiếp xúc với isotretinoin trong tử cung được ước tính là 20-35%. Tỷ lệ sẩy thai tự phát được cho là 20–40%.  Nhìn chung, việc sử dụng tại chỗ retinoid ( bôi ) trong thai kỳ có thể gây ra quái thai, nhưng cần thêm bằng chứng. Cho đến khi có thêm thông tin, chúng tôi khuyên bạn tránh sử dụng retinoids trong thai kỳ. Đối với thời kì cho con bú, retinoids được khuyên là tránh được sử dụng; tuy nhiên, lượng thuốc trong sữa mẹ sau khi bôi tại chỗ là quá nhỏ để có thể gây hại.

Vậy phụ nữ đang sử dụng retinoids và phát hiện mình có thai cần làm gì?

Chấm dứt thai kỳ thường được coi là an toàn nhất đối với phụ nữ đang điều trị retinoid và được phát hiện mang thai do sự gây quái thai mạnh của các retinoid. Người ta cho rằng mức độ an toàn của isotretinoin đạt được trong vòng 2 tuần sau liều cuối cùng. Tuy nhiên, những phụ nữ điều trị với retinoids chỉ nên thụ thai ít nhất sau 1 tháng khi đã ngừng điều trị.

Phụ nữ có thể quyết định chấm dứt mang thai ngay lập tức; tuy nhiên, có nhiều người mong muốn tiếp tục mang thai. Ở những phụ nữ này cần thực hiện xác định sự phát triển dị tật thai nhi (sàng lọc trước sinh), điều này có thể dẫn đến việc chấm dứt mang thai ở giai đoạn muộn. Tuy nhiên,  không phải tất cả ảnh hưởng trên thai nhi đều có phát hiện được trên siêu âm. Hơn nữa, các vấn đề phát triển lâu dài không thể dự đoán được. Axit folic liều cao có thể làm giảm tỷ lệ mắc các khuyết tật ống thần kinh.  Tuy nhiên, lợi ích của nó có thể bị giới hạn bởi thực tế ống thần kinh đóng tại ngày 30 của sự phát triển (ngày 44 kể từ thời kỳ kinh nguyệt cuối cùng) . Nồng độ Alpha-fetoprotein tại  tuần 16-19  có thể cung cấp một dấu hiệu bổ sung cho sự hiện diện của các khuyết tật ống thần kinh,  mặc dù hình ảnh siêu âm ở giai đoạn này có thể sẽ tốt hơn cho mục đích này.  Siêu âm tại tuần 12 để cung cấp một kiểm tra ban đầu về giải phẫu. Siêu âm ở tuần 16  có thể một lần nữa kiểm tra giải phẫu và cung cấp một kiểm tra ban đầu của xương sống. Siêu âm được thực hiện ở tuần 20 và tuần 22 sau đó. Tuy nhiên, không có bất thường về siêu âm  không có nghĩa là đảm bảo tính bình thường của thai nhi. Quét ba chiều cũng có thể có lợi trong trường hợp của isotretinoin gây quái thai vì có mối tương quan đã biết giữa việc tiếp xúc với isotretinoid và phát triển của sọ mặt bất thường, đặc biệt là dị tật tai.

Chấm dứt mang thai thường là một vấn đề gây tranh cãi, nhưng trong trường hợp bất thường của thai nhi, nó là chính đáng. Điều này được cho là hợp pháp theo Đạo luật phá thai năm 1967 của Vương quốc Anh, cho phép chấm dứt thai kỳ nếu có rủi ro đáng kể, nếu đứa trẻ được sinh ra, nó sẽ bị dị tật hoặc bất thường về tinh thần.  Tác dụng gây quái thai mạnh của Isotretinoin được mô tả rõ và trong trường hợp không có dị tật cấu trúc, sự hiện diện chậm trễ phát triển thần kinh sau này cũng không thể dự đoán được. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng isotretinoin và các chất chuyển hóa của nó có thể được loại bỏ một cách tương đối nhanh chóng và không phải tất cả các em bé đều bị ảnh hưởng. Tuy nhiên, thực tế, luôn tiềm ẩn một nguy cơ rõ ràng, và do đó việc chấm dứt mang thai cần được đề cập khi tư vấn cho phụ nữ điều trị với retinoid và đang mang thai.

Phần kết luận

Isotretinoin là một điều trị hiệu quả đối với mụn trứng cá;  tuy nhiên, nó cực kỳ gây quái thai. Ảnh hưởng đến thai nhi chủ yếu ở vùng sọ, trung tâm hệ thống thần kinh, bất thường về tim mạch và tuyến giáp. Để tránh những tác dụng gây quái thai, phòng ngừa thai nghén nên được thực hiện nghiêm ngặt ở phụ nữ tuổi sinh đẻ có ý định sử dụng retinoid. Tuy nhiên, nếu mang thai xảy ra, tư vấn thích hợp nên được cung cấp, giáo dục liên quan đến tác dụng gây quái thai của isotretinoin, bao gồm tăng nguy cơ sảy thai tự phát, dị tật thai nhi và chậm phát triển.

Thời kì mang thai thực sự rất quan trọng, nó không chỉ liên quan tới sức khỏe của bạn, của người thân bạn mà còn quyết định 1 em bé sinh ra có thực sự khỏe mạnh hay không. Vì vậy, hãy xin lời khuyên từ bác sĩ trước khi quyết định dùng bất cứ loại thuốc nào khi bạn đang mang thai.

Cảm ơn bạn đã quan tâm tới bài viết.



Download

Thích (1)

bình luận

Có 0 bình luận cho bài viết này.

Gửi bình luận

Bạn cần Đăng nhập để viết bình luận.

X Đăng ký nhận email
Đăng ký để nhận được câu hỏi hàng tuần.